على اكبر دهخدا
1343
امثال و حكم ( فارسى )
لا تنظر الى من قال و انظر الى ما قال ( يا ) ما قيل . على عليه السلام . رجوع به : انظر الى ما قيل . . . ، شود . لا تنقض اليقين بالشك . حديث . باور پيشين به گمان پسين تباه مكن . اشاره : ندهد تا يقين خويش به شك * گفت شيخ اين و پشت كرد بسك . دهخدا . نظير : جائى كه يقين باشد شكرا چه محل باشد * ظلمت بكجا ماند با نور كه بستيزد . مغربى . لاتو به ماه نرسد . لاتو نردبان است . تمثل : دست و زبان به دو نرسد كس را * آرى به ماه بر نرسد لاتو . فرخى . لا تؤدنوا اولادكم باخلاقكم فانهم خلقوا لغير زمانكم . فرزندان خود را بخوى خويش مپروريد چه آنان را براى روزگارى جز روزگار شما آفريدهاند . لا توذوا جاركم ببخار قدركم . حديث . لات و لوت و آسمان جل . رجوع به : آه در بساط . . . ، شود . لا ثناء مع الكبر . على عليه السلام . رجوع به : از تواضع بزرگوار . . . ، شود . لا جبر و لا تفويض بل امر بين الامرين . ( . . . فقيل هل بينهما منزلة قال عليه السلام اوسع مما بين السماء و الارض . ) جعفر صادق عليه السلام . نظير : چو از تو بود كژى و بىرهى * گناه از چه بر چرخ گردان نهى . اسدى . بگيتى درون جانور گونهگون * بسند از گمان وز شمردن فزون . و ليك از همه مردم آمد پسند * كه مردم گشاده است و ايشان ببند . اسدى . چرا من خويشتن را بد پسندم * بهانه زان بدى بر چرخ بندم . ويس و رامين . خويشتن را چون فريبى چون نپرهيزى ز بد * چون نهى چون خود كنى عصيان بهانه بر قضا . ناصر خسرو . بميان قدر و جبر ره راست بجوى * بميان قدر و جبر روند اهل هنر . ناصر خسرو . چو جنگ و كينهء خود را هميشه بر قضا بندى * كه كارى نايد از من تا نخواهد قادر سبحان چرا چون گرسنه باشى نخسبى تا قضا از خود * بپيش آرد طعامت بل بخواهى نان از اين و آن . ناصر خسرو . بميان قدر و جبر ره راست بجوى * كه سوى اهل خرد جبر و قدر هر دو عناست بميان قدر و جبر روند اهل خرد * ره دانا بميان دو ره خوف و رجاست . ناصر خسرو . نگر كه هيچ گناهت بديو بر ننهى * اگرت هيچ دل از خويشتن خبر دارد . مباش عامه كه عامه ز جهل تهمت خويش * چه بر قضاى خدا و چه بر قدر دارد . ناصر خسرو . از پس آنكه رسول آمد با وعد و وعيد * چند گوئى كه بد و نيك بتقدير و قضاست گنه و كاهلى خود به قضا بر چه نهى * كه چنين گفتن بيمعنى كار سفهاست